Ba nguyên nhân phát sanh trí tuệ

Viên Minh & Trần Minh Tài

--- o0o ---

Trí tuệ là điều kiện tối hậu để thấu triệt chân lý. Trong tam học (Giới, Định, Huệ), Giới và Định chỉ có mục đích mở đường cho sự rèn luyện trí huệ. Nếu Giới (Sìla) làm thanh tịnh thân và khẩu, Định (Sàmàdhi) khả dĩ giúp tâm an trụ, thanh tịnh và chân chính thì Huệ (Pannà) phát huy phần tâm linh quan trọng nhất của con người là trí năng, để đạt đến cứu cánh giải thoát.

Hành giả dù có hạnh nguyện Bồ Tát, Thanh Văn hay Độc Giác đều cần phải luôn luôn tinh tấn dùi mài gươm Trí Huệ để cắt đứt tận gốc rễ những vọng thấp, phiền não hay những ô nhiễm nội tại dưới mọi hình thức, ngấm ngầm hay bộc phát mãnh liệt, đang chi phối đời sống của họ. Trí huệ còn là một trong 10 pháp Ba La Mật (Paramì) tức là Thập độ mà một vị Bồ Tát muốn trở thành bậc Chánh đẳng Chánh Giác phải chuyên trì bất thối chuyển. Chính Đức Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni, lúc còn là một vị Bồ Tát, đã lấy trí huệ làm chính hạnh khi thực hành Pháp Thập độ.

Trước khi nói đến ba nguyên nhân phát sanh trí huệ, chúng ta thử bàn qua nghĩa của danh từ trí huệ là gì. Trong Phạn ngữ có rất nhiều danh từ được dịch là trí huệ, nhưng nghĩa của chúng có ít nhiều sai khác như Pannà, Nàna, Patisambhidà, Bodhi...

Pannà là biện tướng trí: trí huệ phân biệt được chân tướng vô thường, khổ não, vô ngã của hiện tượng giới.

Patisambhidà là minh giải trí: trí huệ phân tích và biện giải các pháp một cách minh bạch.

Nàna là phá tướng trí: trí huệ trực nhận chân lý, phá chấp tướng của vạn hữu. Phá tướng trí chính là trí huệ của Chư Phật và chư Bồ Tát bất thối.

Bodhi người ta thường quen gọi là Bồ Đề tức trí giác ngộ, trí của bậc huyền thông đạo lý, dứt trừ phiền não, vọng chấp.

Tuy được dịch từ nhiều danh từ Phạn ngữ có nghĩa sai khác nhưng tựu trung trí huệ có nhiệm vụ tối hậu và tất yếu là diệt tận vô minh để nhận chân được lý nhân quả, luật thành trụ dị diệt và nhất là thấy rõ được ba chân tướng của vạn hữu là vô thường, khổ não và vô ngã.

Vì trí huệ đã đóng vai trí quan trọng như thế trong lý tưởng giải phóng con người ra khỏi vọng chấp, nên chắc hẳn Đức Phật phải chỉ dạy cho chúng sanh phương pháp rèn luyện trí huệ. Thật vậy, chính Ngài đã chỉ cho chúng ta ba nguyên nhân phát sanh trí huệ:

1- Nghe nhiều học rộng: Một trong mười điều đem lại lợi ích cho sự giải thoát mà Đức Phật đã dạy là Bahussutà tức đa văn. Đa văn ở đây ám chỉ nghe nhiều Chánh Pháp.

Theo kinh điển để lại, trong suốt 45 năm hoằng dương Giáo Pháp của Đức Phật, có rất nhiều người đắc quả thánh hay ngộ được chân lý khi nghe Ngài thuyết Pháp. Không những thế, ngay cả hàng Thanh Văn, đệ tử Phật trong khi thuyết Pháp cũng đã độ được rất nhiều người nhập vào dòng Thánh. Như đạo sĩ Sàriputta chỉ nghe một câu kệ ngôn do Đại Đức Assaji thuyết đã trực nhận được lý nhân quả và chứng ngộ đạo quả Tu đà Hườn. Và chính sau khi Ngài Sàriputta được Đức Phật cho xuất gia vào hàng Tăng Lữ, một hôm Ngài lãnh sứ mạng đi giáo huấn nhóm Tỳ Khưu chia rẽ Tăng theo Đề Bà Đạt Đa. Khi Ngài giảng đạo lý xong tất cả các vị tỳ khưu ấy đều đắc quả A La Hán.

Tuy Sutà nguyên nghĩa là nghe và được đặc biệt dùng trong nghĩa nghe Chánh Pháp nhưng ta có thể suy ra rằng tất cả những kinh nghiệm học hỏi được bằng cách biết sử dụng giác quan nghĩa là biết nhận xét tinh tế khi mắt ta nhìn thấy sắc, tai ta nghe âm thanh, lưỡi ta nếm vị; nói một cách khác khi căn tiếp xúc với trần đều có thể giúp ta nhận thức được thực tướng của hiện tượng giới.

Ngày nọ, có một vị Tỳ khưu ni tên là Pàtàcàrà đến rà chân nơi một dòng sông. Đang khi bước lên bờ, thấy những giọt nước từ bàn chân mình nhỏ xuống theo dòng nước trôi đi và tan biến mất, cứ như thế vị ấy chú ghi nhận sự biến đổi không ngừng của hiện tượng và bỗng trực nhận được lý vô thường.

Trong kinh điển cũng có ghi chép nhiều trường hợp khác tương tự. Một hành giả có thể nghe một tiếng chim hót, thấy một chiếc lá rơi, một ngọn đèn phựt tắt, hay nhìn những bong bóng nước vỡ tan trên mặt hồ mà liễu ngộ được chân lý.

Tất cả những hiện tượng nội tâm hay ngoại giới,như dòng nước trôi chảy, một trạng thái tâm linh sinh lên rồi hủy diệt đều là những bài học quí giá cho những ai biết chăm chú nhìn, biết lắng tai nghe.

Trí huệ phát sinh do nghe, thấy, học hỏi, nhận xét như thế gọi là Sutà mayà pannà tức Văn huệ.

Có người cho rằng nếu chỉ nghe nhiều mà không suy luận để phân biệt chân giả và không thực hành theo chân lý thì cũng bằng không. Tỷ như Đại Đức Ananda, thị giả của Đức Phật, là người nghe nhiều học rộng mà không đắc đạo quả gì. Vấn nạn đó rất đúng, tuy nhiên chúng ta phải nhìn nhận rằng có đa văn quảng kiến mới có thể mở rộng tầm hiểu biết của mình. Sở dĩ Đại Đức Ananda không đắc đạo quả khi Phật còn tại thế, là vì chưa hành đúng theo những gì Ngài đã học hỏi được. Nhưng chính nhờ kiến thức uyên bác đó về sau Ngài đã chứng ngộ con đường giải thoát và hầu hết các kinh tạng để lại ngày nay do chính Đại Đức Ananda tụng thuật. Như thế Ngài đã đem đa văn của mình đóng góp không ít vào việc duy trì và phát huy nền văn học Phật giáo cho những thế hệ hậu lai chúng ta.

2- Suy tư: Vì văn huệ chưa được hoàn hảo, nên Đức Phật dạy phương pháp rèn luyện trí huệ thứ hai sắc bén hơn, hiệu quả hơn là Tư Duy hay Quán Xét về những điều mình đã thâu thập được bằng văn huệ.

Những gì ta nghe, thấy, học hỏi được chỉ là kiến thức vay mượn. Muốn tiêu hóa chúng để trở thành kiến thức của chính mình thì phải tinh luyện qua nhiều giai đoạn suy tư và phán đoán, nghĩa là phải phân tích, tổng hợp, loại suy hay tỷ giảo để tìm ra chân giả.

Trong bộ kinh Anguttara Nìkàya (Tăng Chi) Đức Phật có dạy:

"Không nên mặc nhiên chấp nhận một điều nào chỉ vì tập tục cổ truyền trao đến tay ta, hay chỉ vì điều ấy đã được ghi chép trong kinh điển nào, cũng không chấp nhận chỉ vì người thốt ra câu ấy trông có vẽ hiền nhân khả kính, khả ái. Này người xứ Kalama, khi nào các người tự mình suy xét đắn đo để biết rằng những điều này hợp với Đạo Đức... những điều này đem lại an vui hạnh phúc; chừng ấy các người hãy chấp nhận và hành đúng theo như vậy".

Nhưng có phải mọi tư duy đều đem lại trí huệ hay không? Đức Phật dạy: có hai loại tư duy, Chánh Tư Duy (Sammàsankappa) giúp tâm thanh tịnh, sáng suốt thì trái lại Tà Tư Duy (Micchàsankappa) làm cho tâm ô nhiễm, lu mờ.

Vậy muốn phát triển trí huệ trước hết ta phải tránh những tà tư duy như suy nghĩ về dục lạc, suy nghĩ về thù oán, suy nghĩ về những phương kế ám hại người khác và thường xuyên chiêm nghiệm ba chân tướng vô thường, khổ não, vô ngã của hữu vi pháp.

Đại Đức Cùlapanthaka là một người ít học, Ngài cố gắng học một câu kệ ngôn chỉ có bốn hàng trong bốn tháng vẫn chưa thuộc. Vị sư huynh của Ngài thấy vậy khuyên Ngài nên hoàn tục nhưng Ngài quá quyến luyến đời sống đạo hạnh không nỡ từ bỏ. Đức Phật thấy đạo tâm của Ngài quá dõng mãnh nên đến đưa cho Ngài một chiếc khăn tay màu trắng, dạy mỗi buổi sáng cầm khăn đưa ra trước mặt trời. Ngài làm y như lời dạy của Đức Phật, chẳng bao lâu chiếc khăn bị bụi và mồ hôi bám vào trở nên dơ bẩn và ố màu. Thấy sự kiện đó, Ngài suy gẫm về tánh cách vô thường của đời sống, trực nhận được chân lý và đắc quả A La Hán.

Trí huệ phát sanh do suy xét chân tướng của vạn hữu gọi là Tư Huệ (Cintà mayà pannà).

3- Tham Thiền: Cuối cùng, một phương pháp rèn luyện trí huệ được Đức Phật khen ngợi và khích lệ hàng đệ tử ứng dụng triệt để là Tu huệ (Bhàvanà mayà pannà).

Phạn ngữ Bhàvanà có nghĩa là dập tắt vô minh và ái dục bằng phương pháp tu thiền định. Ta có thể dịch từ ngữ Bhàvanà mayà pannà một cách chính xác là: Định năng sinh Huệ.

Giống như một ly nước đục được giữ yên, khi bao nhiêu cặn bã đã lắng đọng thì nước sẽ trở nên trong suốt. Cũng vậy nếu được giữ an trú trong thiền định thì tâm sẽ trở nên trong sạch, sáng suốt và nhờ đó trí huệ phát sinh. Tu huệ vì thế được xem là phương tiện vững chắc nhất giúp hành giả đạt đến cứu cánh giải thoát.

Một người thường được nghe tiếng một thứ trà ngon và đã từng học lý thuyết về cách pha trà ấy như thế nào, nhưng nếu tự mình chưa pha lấy và uống qua một làn thì cũng không thưởng thức được hương vị của món trà quí này.

Trong kinh Dhammapada (Pháp Cú) Đức Phật dạy:

"Dầu thông suốt kinh luật mà không hành trì, cũng chỉ như kẻ mục đồng đếm bò cho kẻ khác. Người ấy không hưởng được hương vị giải thoát. Trái lại dù thuộc ít kinh luật nhưng cố gắng hành trì, từ bỏ Tham, Sân, Si hiểu biết chân chính, tâm tự tại, không vọng chấp. Người ấy ắt hưởng được hương vị giải thoát...". (Dhammapda 19, 20)

Thuở nọ có hai vị Tỳ khưu cùng xuất gia trong Giáo Pháp của Đức Phật. Một vị học nhiều hiểu rộng, thông suốt Giáo Pháp nhưng chưa đắc đạo. Còn vị kia tuy học ít nhưng chuyên cần tu niệm, không bao lâu đắc quả A La Hán. Một hôm trong buổi thảo luận đạo trước mặt Đức Phật, vị phàm Tăng nêu lên nhiều vấn nạn khúc mắc để khoe khoang tài bác học của mình. Đức Phật thấy vậy liền đặt ra nhiều câu hỏi khác về sự thực chứng đạo giải thoát. Hỏi đến đâu vị A La Hán trả lời đến đó do kinh nghiệm bản thân của mình; trái lại vị phàm Tăng không thể trả lời được, vì tự mình chưa giác ngộ. Câu chuyện trên chứng tỏ rằng Tu huệ quan trọng và siêu việt hơn Tư huệ và Văn huệ.

Nói tóm lại, vì tầm quan trọng của trí huệ trong vai trí đưa ta giải thoát ra khỏi vòng sanh tử luân hồi và thể nhập chân lý; nên người Phật tử phải luôn luôn cố gắng rèn luyện trí huệ của mình bằng cả ba phương pháp Văn, Tư, và Tu.

Tiểu luận Bát Nhã Tâm Kinh

Nguyên tác tiếng Anh Trần Đình Hoành
Việt dịch Diệu Tâm & Trần Đình Hoành

Link tải bản tiếng Anh:
Bat_Nha_Tam_Kinh_TDH_EN.doc


Đọc online:

Bát Nhã Tâm Kinh - Trần Đình Hoành (Việt ngữ) - Upload a Document to Scribd

Nghĩ từ trái tim

Nghi Tu Trai Tim - Do Hong Ngoc - Upload a Document to Scribd

Tuệ Giác Vô Thường Và Vô Ngã

Tuệ giác là lưỡi gươm cắt đứt mọi đau khổ, sợ hãi, tuyệt vọng, sân hận và kỳ thị. Năng lượng của định, của tuệ giác giúp ta thấy rõ bản chất đối tượng của định. Định Vô Thường và định Vô Ngã đưa đến tuệ giác Vô Thường và tuệ giác Vô Ngã.

Vô thường không phải là một ý tưởng hay một quan niệm mà là một tuệ giác. Rất nhiều người trong chúng ta cố bám lấy ý niệm về thường còn, vững chắc. Khi nghe đến giáo lý vô thường họ đâm ra lo sợ. Nhưng vô thường không phải là tiêu cực mà có khi rất tích cực. Bất cứ điều gì cũng đều vô thường, kể cả bất công, nghèo khổ, ô nhiễm, và hiện tượng “trái đất nóng lên” (global warming). Trong cuộc sống ta có thể gặp phải hiểu lầm, bạo lực, xung đột, tuyệt vọng nhưng vì vô thường nên chúng có thể được chuyển hóa nếu ta có tuệ giác trong nếp sống hiện tại.

Tuy nhiên lắm lúc ta quên hẳn vô thường. Trên lý thuyết ta biết rằng tất cả đều là vô thường, nhưng ta quên đi rằng một ngày nào đó người ta thương sẽ bệnh, sẽ chết. Ta quên đi rằng chính ta rồi cũng sẽ chết. Ta có xu hướng suy nghĩ như là ta sẽ sống mãi. Và vì vậy ta không có tuệ giác vô thường để sống đẹp từng giây phút, để trân quý người thương. Rất nhiều người trong chúng ta đã đau khổ cùng cực khi một người thương ra đi, không phải vì ta thương nhớ mà vì nuối tiếc rằng khi người thương còn sống ta đã không có thì giờ gần gũi và hết lòng săn sóc. Có thể ta đã đối xử với người ấy một cách bất công. Bây giờ người ấy không còn nữa và ta mang mặc cảm tội lỗi. Nếu có tuệ giác vô thường thì phải biết rằng một ngày nào đó người ta thương sẽ chết và hôm nay ta phải làm tất cả những gì có thể để đem lại hạnh phúc cho người ấy. Đừng đợi đến ngày mai. Ngày mai có thể quá muộn. Nếu biết sống theo tuệ giác vô thường ta sẽ không phạm quá nhiều lầm lỗi. Ta có thể hạnh phúc ngay bây giờ. Ta có thể thương yêu, săn sóc người ta thương ngay ngày hôm nay. Ta không bươn chải về tương lai để rồi đánh mất sự sống. Sự sống chỉ có mặt trong giây phút hiện tại.

Bụt dạy vô thường như là một tuệ giác. Bụt không bi quan mà chỉ muốn nhắc nhở chúng ta rằng sự sống rất đáng quý và chúng ta phải trân quý sự sống từng giây phút. Duy trì định vô thường như vậy sẽ đem đến tuệ giác vô thường. Nhờ tuệ giác vô thường mà ta không bị tuyệt vọng, sân hận, tiêu cực cuốn đi bởi vì tuệ giác vô thường cho ta biết phải nên làm gì và không nên làm gì để xoay chuyển tình thế. Nhờ vô thường mà không có gì không làm được.

Nếu không có tuệ giác, ta sẽ nghĩ rằng quyền lực là do ta tự tạo nên, chỉ cho riêng ta. Nhưng có một tuệ giác khác ta có thể đạt được, đó là tuệ giác vô ngã. Vô ngã không có nghĩa là ta không có mặt. Vô ngã chỉ có nghĩa là ta không có tự tính riêng biệt. Nguồn gốc của bao nhiêu đau khổ chính là do tâm phân biệt, phân biệt giữa mình và người, do ý niệm về một cái ngã riêng biệt. Giả thử bạn là cha mẹ. Hãy nhìn con của bạn và bạn sẽ thấy rằng con trai hay con gái bạn chỉ là sự tiếp nối của bạn. Cũng như cây bắp là sự tiếp nối của hạt bắp, con cái là sự tiếp nối của cha mẹ. Trong con có tế bào của cha. Cha và con không phải là một người nhưng cũng không phải là hai người. Khi người cha nhận ra điều này, ông đã chứng được tuệ giác vô ngã, cha đau khổ thì con cũng đau khổ và ngược lại. Cũng vậy, giận con mình tức là tự giận mình, giận cha mình tức là tự giận mình. Rất rõ ràng. Một khi đã thực chứng tuệ giác vô ngã, khi không còn phân biệt giữa bạn và con trai, con gái bạn, thì cơn giận của bạn sẽ tiêu tan. Bạn đang tranh dành quyền lực nhưng nếu biết quán chiếu vô ngã bạn sẽ biết cần phải làm gì và có thể chấm dứt đau khổ của chính bạn và của những người liên hệ đến sự tranh dành đó. Bạn biết rõ rằng sân hận của họ là sân hận của bạn, đau khổ của họ là đau khổ của bạn, hạnh phúc của họ là hạnh phúc của bạn.

Khi cánh tay trái của tôi bị phong thấp đau nhức, tôi săn sóc, xoa bóp, tôi làm đủ mọi cách để cho cánh tay trái bớt đau nhức mà hoàn toàn không giận dỗi gì cánh tay ấy. Khi tôi có một đệ tử chưa dễ thương, tôi cũng thực tập như thế. Tôi không giận đệ tử của tôi mà chỉ gắng săn sóc người đệ tử ấy như tôi đã săn sóc cánh tay trái vậy. Bởi vì tôi biết rằng giận đệ tử tức là tự giận mình và chẳng giúp ích được gì. Nhưng chúng ta chỉ có thể hành xử khôn ngoan như thế khi chúng ta đã thực chứng được tuệ giác vô ngã.

Trong Đạo Bụt có một tuệ giác gọi là tuệ giác Vô Phân Biệt (Xả). Xả là một trong bốn yếu tố của tình thương chân thực (Tứ Vô Lượng Tâm). Tôi thuận tay phải nên tôi làm hầu hết mọi việc bằng tay phải: đánh răng, thỉnh chuông, viết thư pháp. Tất cả những bài thơ của tôi đều được viết bằng bàn tay phải. Nhưng bàn tay phải của tôi không bao giờ tự hào và nói: “Này bàn tay trái, anh chẳng được tích sự gì. Một mình tôi làm tất cả mọi việc.” Và bàn tay trái của tôi không bao giờ có mặc cảm tự ti, không bao giờ đau khổ. Thật kỳ diệu. Hai bàn tay tôi luôn luôn sống hài hòa với nhau, hợp tác một cách toàn hảo. Đây chính là tuệ giác vô ngã sống động trong mỗi chúng ta.

Một hôm tôi đang đóng đinh để treo một bức tranh lên vách. Tay phải của tôi vụng về thế nào mà thay vì đóng vào đinh lại đi giáng cho ngón tay trái một nhát đau điếng. Ngay lúc ấy bàn tay phải của tôi lập tức buông ngay búa xuống và ôm chặt lấy bàn tay trái để chăm sóc. Bàn tay trái của tôi không hề giận giữ, trách móc, cũng không nói: “Này bàn tay phải, anh làm cho tôi đau. Tôi muốn công bằng. Đưa cái búa đây cho tôi.” Và bàn tay phải cũng không nói: “Này bàn tay trái, ta đang săn sóc cho ngươi, ngươi hãy nhớ lấy nhé.” Bàn tay trái và bàn tay phải của tôi không bao giờ suy nghĩ kiểu như vậy. Đó chính là tuệ giác vô phân biệt (Xả), một nguồn tuệ giác có sẵn trong ta, biết sử dụng tuệ giác ấy sẽ đem lại an hòa trong gia đình cũng như trong cộng đồng.

Tín đồ Ấn Giáo và Hồi Giáo mà biết sử dụng tuệ giác vô phân biệt thì họ đã có thể sống hòa bình với nhau. Nếu người Do Thái và người Palestine cũng sử dụng tuệ giác vô phân biệt thì đâu xảy ra chiến tranh. Nếu Hoa Kỳ và Iraq xem nhau như anh em, như hai bàn tay của cùng một cơ thể thì họ đâu có tiếp tục giết nhau. Tất cả chúng ta đều phải trau dồi tuệ giác ấy. Tuệ giác ấy có công năng giúp ta giải tỏa sợ hãi, khổ đau, chia rẽ, cô đơn, và có thể giúp người khác làm như vậy.

Tuệ giác có được là nhờ hiểu biết. Trong ta có thể đã có sẵn hiểu biết, nhưng vì ta không có niệm, không có định cho nên tuệ giác không có cơ hội phát hiện. Chúng ta phải tạo ra một môi trường thuận lợi cho niệm và định, cũng giống như muốn cho hoa mọc tươi tốt thì ta phải xới đất rải phân. Tuệ giác là một loại hiểu biết có được nhờ chánh niệm. Nếu ta tự đánh mất mình trong tiếc nuối quá khứ, trong lo lắng tương lai thì tuệ giác sẽ khó mà phát triển và như thế thì khó mà biết cách hành xử đúng trong hiện tại.

Chính vì vô minh mà ta đau khổ. Khi có tuệ giác ta có thể tiếp xúc sâu sắc với thực trạng của mọi sự, mọi vật và không còn sợ hãi, chỉ còn tình thương, chỉ còn chấp nhận tha thứ bao dung. Chính vì vậy mà ta gọi tuệ giác là một loại quyền lực, một sức mạnh siêu đẳng. Nếu bạn dành thì giờ để quán chiếu thực tại dưới ánh sáng của tuệ giác vô thường, vô ngã thì bạn sẽ giác ngộ và tự giải thoát khỏi đau khổ và khó khăn. Tất cả bốn quyền lực (tín, tấn, niệm, định) nói trên đưa đến quyền lực siêu đẳng (tuệ), đồng thời cũng đưa đến hạnh phúc vô biên.

TS Nhất Hạnh (Làng mai)

Bát Nhã Tâm Kinh (7)

But why negate all the teachings? What does this negation mean?

1. We need to keep in mind that, in Bát Nhã, negation and affirmation are the same—sắc tức thị không, không tức thị sắc; negation is affirmation, affirmation is negation. And as we have seen, Bát Nhã affirms all things as they truly are.

Looking at the sea, if we focus our attention on the water only, we can say that the waves don't exist—waves are just the movement of water. However, if we focus our attention on the waves themselves, we can say that the waves do exist, but only briefly. Thus, when we are talking with our attention focused on không, we say, "In không there is no teaching." If our attention is focused on the teachings themselves, we say, "Yes, there are teachings, but they are impermanent."

The strong focus on không in Bát Nhã is a practical way to focus our attention on impermanence. Affirmation of the impermanence of the teachings means "Yes, there are teachings, so learn them and practice them. But they are impermanent, temporary, so don't be attached to them." That means:

a. Each listed teaching is important and deseves to be mentioned individually and specifically in Bát Nhã Tâm Kinh. So, please practice each teaching seriously.

b. But each teaching is also impermanent and temporary. So, please don't attach yourself to it. That means, be flexible with the teachings. Don't follow them rigidly like a robot. Teachings are guidelines; use your mind/heart and be flexible when applying the teachings to life.

c. Teachings are there temporarily to help, like a raft used to cross the river. When you have crossed to the other shore, don't carry the raft on your shoulder.

2. "In không there is no teaching" also describes the state of enlightenment.

All the teachings are there to help the practitioner achieve enlightenment, achieve nirvana.

But what is nirvana?

Nirvana means "the fire is out"—the completely pure and tranquil mind, the mind that has absolutely no attachment, the mind that sees all things but is attached to nothing, the mind of không.

This mind understands that không is its substance as well as the substance of everything else in the universe. This mind has found its true nature—không, the absolute, the never-born never-destroyed nerver-dirty never-clean never-increasing never-diminishing, the absolute tranquility, the Buddha. This mind, which has found its true nature, is now Buddha. Minh tâm kiến tánh thành Phật. Shine the mind, see true nature, become Buddha.

But has this mind just, in fact, turned itself from a regular human mind to a Buddha?

Yes and no. If we think the way we normally think with a time line of past, present and future, then "yes," this mind has just turned from a regular human mind to a Buddha. Five minutes ago it was an ignorant mind, now it is a Buddha.

However, from the stand point of enlightenment, the mind has not become anything. The mind has always been there, has always been không. It didn't know that it is không, but now it knows that it is không. That's all. It did not become something else better or higher.

When ignorance is still around, ignorance acts like a veil that obstructs the mind's vision; therefore, the mind cannot see itself clearly. When the mind has no attachment, the veil of vô minh (ignorance) is lifted, and the mind can see itself truly as không. The mind is now back to its true nature—không, the absolute tranquility, nirvana, Buddha. Nirvana has always been there, Buddha has always been there. It is just a matter of seeing or not-seeing.

So, indeed, there is no becoming Buddha, no attaining enlightenment, no river to cross, no crossing over. The Buddha has always been there. This is why at the beginning of this exposition, we say, "All the crossing is just a fleeting phenomenon of the mind."

A note on "seeing"

When we say "the mind sees itself as không," we may think of the word "see" as a function of the intellect, an intellectual capacity of our brain to understand. But true seeing involves much more than the intellect. Example: Wife tells drunken husband, "Do you know how miserable I am?" Husband answers, "Of course... I know… I spend all… the money… on booze... I get home late… and drunk every night… I mess … up the floor with… my vomit... You… are stressed all the time… What is… so hard to understand… about that …?" And he continues drinking day after day. That is the understanding or seeing of the intellect.

Until one day, the husband feels in every fiber of his body and in every cell of his brain how irresponsible he has been. He now feels every single miligram of his wife's pain, and her pain burns every cell in his body and mind like a holocaust. He wakes up, as if from a dream. Then he just quits drinking, forever. That is true seeing.

So, when we talk about seeing or understanding in the sense of enlightenment, we talk about a total "awakening" experience that involves every single aspect of our mental existence--the intellect, the will, the emotion, the id, the ego, the super-ego, the consciousness, subconsciousness, the nonconscious and what have you--a total transformation, a total rebirth, that brings the mind to a completely new level of seeing, understanding, feeling, thinking and acting.

This total awakening, therefore, cannot be achieved merely by the intellect—i.e. not merely by reading Buddhist philosophy. The Buddhist road to achieve this total awakening contains three major elements: Giới (rules of conduct), định (meditation, concentrating the mind), huệ (wisdom). A typical example is Bát Chánh Đạo (The Noble Eightfold Path). The eight lanes of Bát Chánh Đạo are grouped into three groups as follows:

Huệ (wisdom): 1. Chánh kiến (right view), 2. Chánh tư duy (right thought).

Giới (rules of conduct): 3. Chánh Ngữ (right speech), 4. Chánh Nghiệp (right action), 5. Chánh mạng (right livelihood).

Định (meditation): 6. Chánh tinh tấn (right effort), 7. Chánh niệm (right mindfulness), 8. Chánh định (right concentration)

Giới định huệ are called tam học (three studies) and work together. Good conduct, calm attitude and wise knowledge go together; we cannot leave one out and hope to gain an accurate understanding of Buddhism, not mentioning enlightenment. Reading Buddhist books while embezzling government money or getting drunk every day will not give us an accurate understanding of Buddhism. Buddhism is more than an intllectual philosophy. It is a comprehensive way of living. And all living needs practice.

IV. The Power of Bát Nhã to Bring Enlightenment

In the opening verse, we have Bồ tát Quán Tự Tại crossing beyond all suffering from practicing Bát Nhã. Now in the ending section, we come back to the power of Bát Nhã to bring enlightenment.

Dĩ vô sở đắc cố, Bồ-đề tát-đỏa y Bát-nhã-ba-la mật-đa cố tâm vô quái-ngại; vô quái-ngại cố vô hữu khủng-bố; viễn ly điên-đảo mộng tưởng; cứu cánh Niết-bàn.

(Bởi chẳng có gì để đạt, Bồ tát nương tựa Bát nhã ba la mật đa, nên tâm không vướng mắc; vì không vướng mắc nên không sợ hãi, xa lìa mộng tưởng điên đảo, rốt ráo niết bàn.)

(Because nothing is attained, the Bodhisattva, through reliance on prajna paramita, is unimpeded in his mind. Because there is no impediment, he is not afraid, and he leaves distorted dream-thinking far behind. Ultimately Nirvana!)

Bồ tát, with Bát Nhã wisdom, sees that Không is the true substance of all things, everything is just a fleeting manifestation of Không, and in Không there is nothing--no nirvana, no attaining nirvana. Therefore, Bồ tát does not think about attaining nirvana and, thus, has no attachment in his heart. (If Bồ tát keeps aiming at the goal of attaining nirvana, then Bồ tát would never reach nirvana, because the attachment to the goal is there in his heart).

Since the heart is not attached to anything, Bồ tát is not afraid of anything. Here, we need to make a note that fearlessness is a very significant feature of the Bồ tát way. In lục độ ba-la-mật (Bồ tát's six virtues of enlightenment), bố thí (giving) comes first. (The other five are trì giới—keeping rules and precepts, nhẫn nhục--patient and humble, tinh tấn--effort, thiền định—mediation, and trí huệ—wisdom).

There are 3 kinds of giving: Tài thí (giving money), pháp thí (giving Dharma, giving Buddhist teachings), vô úy thí (giving fearlessness; vô úy means không sợ). "Giving" here doesn't mean just giving the extra things one doesn't need; it may be giving one's own life for others. Among the three givings, giving money is lowest and giving fearlessness (vô úy thí) is highest.

Thus, we can see the important role of fearlessness in the Bồ tát way. But no fear of what? No fear of pain and suffering; no fear of losing anything, including one's own life; no fear of not-gaining anything, including not gaining enlightenment; no fear of following and teaching a human-based way to liberation, in which man—and no one else, neither saints nor gods--is responsible for his actions.

Without attachment, without fear, Bồ tát drops all "crazy upside-down dream-thoughts" (điên đảo mộng tưởng), all distorted notions about life, and all attachments resuling from these distorted notions. Thus, Bồ tát attains nirvana.

(For more about the Bồ tát way, please see Lục độ ba-la-mật by Thích Thông Huệ, http://www.buddhismtoday.com/viet/phatphap/lucdobalamat.htm; Khuyến Phát Bồ Đề Tâm by Đại Sư Thật Hiền, http://www.dharmasite.net/khuyenphatbodetam_hanviet.htm).

Tam-thế chư Phật, y Bát-nhã-ba-la mật-đa cố đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

(Chư Phật ba đời nương tựa Bát-nhã ba-la-mật-đa nên đạt được vô thượng chánh đẳng chánh giác.)

(All Buddhas of the three periods of time attain Anuttarasamyaksambodhi through reliance on prajna paramita.)

A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề is the transliteration of the Sankrist term Anuttarasamyaksambodhi, which is the fullest level of enlightenment. Anuttara means highest, nothing higher (vô thượng). Sammyak means main/essential comprehensive level (chánh đẳng). Sambodhi means main/essential enlightenment (chánh giác). It is translated into hán việt as vô thượng chánh dẳng chánh giác.

As we have mentioned previously, there are 4 levels of enlightenment—A la hán (Arhat), Bích Chi Phật (pratyekabuddha), Bồ tát (Bodhisattva), and Phật (Buddha). All the Buddhas of the past, the present, and the future attain the highest rank of enlightenment—vô thượng chánh đẳng chánh giác--from relying on Bát Nhã.

Cố tri Bát-nhã Ba-la-mật-đa, thị đại-thần chú, thị đại minh chú, thị vô-thượng chú, thị vô đẳng đẳng chú, năng trừ nhứt thiết khổ, chơn thiệt bất hư.

Cố thuyết Bát-nhã-ba-la-mật-đa chú, tức thuyết chú viết: Yết-đế Yết-đế, Ba-la yết-đế, Ba-la-tăng yết-đế, Bồ-đề. Tát bà ha

(Nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa là thần chú lớn, là minh chú lớn, là chú tối cao, là chú không gì sánh bằng, trừ hết mọi khổ ách, chắc thật, không dối.

Nên nói chú Bát-nhã ba-la-mật-đa, tức là nói chú rằng: Yết đế, Yết đế, Ba la Yết đế, Ba la tăng Yết đế, Bồ đề, Tát bà ha. (Qua rồi, qua rồi, qua bờ rồi, qua bờ hết rồi, giác ngộ rồi, vậy đó!))

(Therefore, know that prajna paramita is a great spiritual mantra, a great bright mantra, a supreme mantra, an unequalled mantra. It can remove all suffering; it is genuine and not false. That is why the mantra of prajna paramita was spoken. Recite it like this:

Gate gate paragate parasamgate bodhi svaha! )

This final verse is about the power of Bát Nhã as a mantra. In addition to being very sophisticated knowledge that can be learn consciously, Bát Nhã also operates at the level of human subsconscious as a mantra. Mantra (chú) is a saying that is supposed to have supernatural power. Psychologically, a phrase, with a particular pattern of sound vibration of the words when spoken, the meaning of the words, and the regular repetition by the speaker, operates as a smoothing self-hypnotism. For example, if someone keeps repeating every day "Be rich, be rich, I be rich" a hundred times a day, chances are he will find enough motivation to work hard to be very rich some day. In addition, many people also believe that mantra has supernatural power by invoking secret energies from the cosmos.

The Bát Nhã mantra is Gate gate paragate parasamgate bodhi svaha!, which means "Gone, gone, gone to the other shore; all gone to the other shore, already enlightened, so be it!"

Mantra is recited in the original language to invoke its power. In Vietnam, the Bát Nhã mantra is written and recited as a transliteration of the Sankrist original.

V. Conclusion

Bát Nhã Tâm Kinh is highly abstract, contains very high level of logic, and uses very sophisticated logic language unfamiliar to many people. Therefore, it generates great confusion for many. But the sutra is not a game of words by philosophers with too much time on their hand. It is a solid philosophy about the cosmos and the human life. Upon that philosophical foundation grows a very good system of ethics that governs our conduct. Buddhist ethics and philosophy bind together in a very coherent structure.

A word of caution for new students of Bát Nhã: Since Bát Nhã language is extremely versatile, one can quote any little phrase of Bát Nhã Tâm Kinh to say anything crazy, such as "You are talking to me but you are not existing" or "It is OK to do that, wrong is right and right is wrong." Bát Nhã is a comprehensive way of living—a logical philosophy, a system of practices and ethics, and a serious-but-non-attaching attitude on living. Playing word games with bits and pieces of Bát Nhã Tâm Kinh is like children building a house of cards, thinking that the house is the real shelter for them and their family. It is"Lost." Don't fall into that game.

As a living philosophy, Bát Nhã is positive, active, engaging, selfless, peaceful and liberating. It is a very good philosophy, upon which to build education and social development for any society. We Vietnamese are very fortunate to be the torch carrier of this philosophy. It is our honor and duty to preserve, nourish, enrich and share this philosophy widely with all our brothers and sisters, Vietnamese and non-Vietnamese alike, throughout the world.

Trần Đình Hoành

Washington DC

Friday, October 17, 2008

Bát Nhã Tâm Kinh (6)

Vô khổ tập diệt đạo.

(Chẳng có khổ, nguyên nhân khổ, sự diệt khổ, và con đường diệt khổ.)

(There is no suffering, no cause of suffering, no extinction of suffering, no path to extinction of suffering.)

This is the negation of the most fundamental of all Buddhist teachings: The Fourth Noble Truth (Tứ Diệu Đế) and the Noble Eightfold Path (Bát Chánh Đạo).

Tứ diệu đế (The Four Noble Truth) is four basic truths about life: khổ tập diệt đạo (suffering, causes of suffering, extinction of suffering, path to extinction of suffering). Tứ Diệu Đế is the first teaching by the Buddha after he reached Enlightenment, written in Kinh Chuyển Pháp Luân (Dharma-Wheel Turning Sutra).

1. Khổ (Suffering): Life contains suffering. Generally we can classify suffering into physical suffering and mental sufering. (a) Physical suffering includes birth, old age, sickness, and death (sinh lão bệnh tử). (b) Mental suffering includes losing what we like (thương mà mất), contacting what we don't like (ghét mà gặp), and unfulfilled desires (muốn mà không được). (c) However, there is also another kind of suffering that encompasses all other suffering—it is the suffering coming from "grasping onto the self" as a permanent everlasting self. We all can just see how a person who lives like he never dies will suffer.

But what about so many happy times we have in life? Wouldn't it be too negative to define life merely as a sea of suffering?

Yes, life contains both unhappy times and happy times (assuming that they are really happy times and not miseries in disguise as our experience shows often). Let's just say that Buddhist knowledge and practices take away unhappy times, by training our mind to be absolutely tranquil. A tranquil mind is always calm. It is not excited. It surpasses the typical excitement of sorrow and jollity. It constantly carries with it a quiet everlasting joy, which is different from the noisy happiness of a beer drinking bout.

Suffering, ultimately, is a mental phenomenon. Even if the stimulus is external, such as a hard slap on the face, it is still the mind that suffers or not—if your cheek is burning from the slap but your mind feels happy about it, then where is the suffering? Therefore, Buddhism teaches the extinction of suffering by teaching us to control our mind, i.e., to keep the mind tranquil at all time. The mind is the beginning and the end—the mind is ignorance and Buddha.

Kinh Pháp Cú (Dhammpada) is the most important sutra in Theravada Buddhism (Phật giáo nguyên thủy) and one of the most fundamental sutras in the entire Buddhist tradition. The first verse of Kinh Pháp Cú says, "The mind leads all the phenomena of existence; the mind is the leader, the mind makes them." (Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ ý tạo). And verse 35 says, "The mind is unstable and flighty. It wanders wherever it desires. Therefore it is good to control the mind. A disciplined mind brings happiness." (Khó nắm giữ, khinh động, theo các dục quay cuồng. Lành thay điều phục tâm, tâm điều an lạc đến). (English by Harischandra Kaviratna at http://www.theosociety.org/pasadena/dhamma/dham-hp.htm; Vietnamese by Thich Minh Chau at http://buddhismtoday.com/viet/kinh/pali/phapcu1.htm).

Thus, ultimately, the mind is the cause of both suffering and liberation. Buddhism takes away our suffering by training our own mind, not by directly changing the external world that we live in. But of course, when our mind is changed inside, we will change our external world accordingly.

2. Tập (Causes of Suffering)

Craving causes suffering. In Vietnamese, it is tham ái (greed and desire) or ái dục (desire and want). Verse 335 of Kinh Pháp Cú (Dhammapada) says, "Whosoever is overcome by this shameful craving which creates entanglements in this world, his sorrows increase like the luxuriant birana grass in the rainy season" (Ai sống trong dời này, bị ái dục buộc ràng, sầu khổ sẽ tăng trưởng, như cỏ Bi gặp mưa).

Kinh Chuyển Pháp Luân (Dharma-Wheel Sutra) mentions 3 types of craving: a) Craving for sensual things; b) craving based on the idea that life is permanent—chasing after things thinking that life never ends, c) craving based on the idea that death is the end of all things—indulging in things thinking that there is nothing after death.

3. Diệt (Extinction of Suffering)

Since craving is the cause of suffering, to stop suffering we need "to stop, to denounce, to leave, to cut away craving." The extinction of craving means the extinction of suffering and, therefore, means nirvana.

Please note, in Thập Nhị Nhân Duyên (twelve links of cause and effect), we have said ignorance is the first cause of suffering, and craving is the 8th link in the causal chain. To stop suffering there, we stop ignorance. But here in Tứ Diệu Đế (Four Noble Truths), we say that to stop suffering, we stop craving, meaning cutting off the causal chain in the middle at the 8^th link.

This seemingly technical distinction has a profound implication in practice: If we are intelligent enough to gain wisdom, our wisdom will conquer everything, including craving and suffering. If we are not endowed with high intellectual capacity to gain the ultimate wisdom, we still can stop suffering by following the simple rules of conduct to stop craving. The Buddhists usually say "There are 84 thousand Dharmas" (tám mươi bốn ngàn pháp môn), enough for each person in the world to choose a practice (pháp môn) that fits him/her. This methodology of using appropriate means for different kinds of people is called "phương tiện" (means, method). It allows Buddhism to grow everywhere, in all cultures, among all peoples, at all times.

4. Đạo (the Path to Extinction of Suffering)

This path has eight lanes and is called The Noble Eightfold Path (Bát Chánh Đạo)

1. Chánh kiến (right view): The understanding of the Four Noble Truths (Tứ Diệu Đế), vô thường (non-permanence) and vô ngã (non-self)

2. Chánh tư duy (right thought): Thoughts about stopping craving (lìa bỏ ái dục), about no anger and violence (vô sân), about no harmful activities (vô hại).

3. Chánh ngữ (right speech): no lying (không nói láo), no divisive speech (không nói hai lưỡi, nói đâm thọc), no abusive speech (không nói lời đôc ác), no idle chatters (không nói lời phù phiếm).

4. Chánh nghiệp (right action): No killing (không sát sinh), no stealing (không trộm cắp), no wrongful sexual conduct (không tà dâm).

5. Chánh mạng (right livelihood): No engaging in trade or profession that, either directly or indirectly, results in harm to other living beings.

6. Chánh tinh tấn (right effort): Try to prevent wrongful thoughts and actions from arising; if they have already arisen, try to stop them. Try to bring up good thoughts and actions; if they have already come, try to continue them.

7. Chánh niệm (right mindfulness): Observing our body, our feelings, our thoughts and Dharma (all things, all teachings) to conquer all cravings and distress.

8. Chánh định (right concentration): This is about the practice of meditation (thiền).

(For more about Tứ Diệu Đế and Bát Chánh Đạo, please read http://www.budsas.org/uni/1-bai/phap002.htm by Bình Anson, http://zencomp.com/greatwisdom/uni/u-4de-pkk/4de-01.htm, by Phạm Kim Khánh, http://www.budsas.org/uni/1-bai/phap002.htm by Thích Viên Giác).

Tứ Diệu Đế is the first and most fundamental Buddhist teaching about a path to enlightenment. It is the way to reach A la hán enlightenment in Theravada. However, Bát Nhã Tâm Kinh now negates Tứ Diệu Đế.

Vô trí diệc vô đắc.

(Không có trí, cũng không có đạt. No understanding and no attaining).

This is another negation of a very fundamental principle of Buddhism. All Buddhist teachings, regardless of what school, focus heavily on wisdom and knowledge (Trí), to conquer ignorance. Ignorance creates suffering. In Tứ Diệu Đế (Four Noble Truths), right view is the first element of The Noble Eightfold Path to extinction of suffering. In Thập Nhị Nhân Duyên (the twelve links of cause and effect), eliminating ignorance is the method to stop suffering. And of course, Bát Nhã itself is supposed to be the highest wisdom ever. Simply put, there is no Buddhism without knowledge and wisdom.

And, of course, the ultimate purpose of Buddhism is to cross over to the other shore, to attain enlightenment. But now Bát Nhã negates both wisdom and attaining (Nirvana). This is another way to say that no Buddhist teaching exists at all! The negation of all teachings has completed!

But why negate all the teachings? What does this negation mean?

(To be continued)
--
Tran Dinh Hoanh, Esq., LLB, JD
Washington DC

Bát Nhã Tâm Kinh (5)

Vô vô minh, diệc vô vô minh tận; nãi chí vô lão tử, diệc vô lão tử tận.

(Chẳng có vô minh, cũng chẳng có chấm dứt vô minh; cho đến chẳng có già chết, cũng chẳng có chấm dứt già chết.)

(No ignorance or ending of ignorance, up to and including no old age and death or ending of old age and death.)

Here is another major Buddhist teaching that is negated—Thập Nhị Nhân Duyên (mười hai nhân duyên, the twelve links of cause and effect, or Law of Causation). As we have mentioned earlier, everything comes and goes by causation. Thập nhị nhân duyên enumerates twelve causation links to show how ignorance ends up causing old age, sickness and death, which are at the core of suffering. Thập Nhị Nhân Duyên is also known as duyên khởi or duyên sinh (arising/birth from law of causation, or "dependent origination").

The twelve links starts with ignorance and ends with old age and death, with 10 other links in between. Bát Nhã Tâm Kinh does not enumerate all twelve, but only mentions the first link (ignorance) and the last link (old age and death) to indicate the entire chain of twelve.

The twelve links are:

1) Vô minh: Ignorance.

2) Hành: Mental moving, mental formation

3) Thức: Consciousness.

4) Danh sắc: Name and Form.

5) Lục Nhập: Six entrances through six organs (mắt,tai mũi, lưỡi, thân, ý--eye, ear, nose, tongue, body, mind).

6) Xúc: Contact

7) Thọ: Feeling, sensation.

8) Ái: Desire, craving

9) Thủ: Grasping, attachment

10) Hữu: Owning, possessing, existing.

11) Sanh: Birth.

12) Lão Tử: Old Age, (Illness) and Death.

Ignorance (vô minh), the 1st link, makes the mind lose its true nature of tranquility; ignorance causes the mind the move; this moving of the mind (hành) is the 2^nd link. The moving mind forms Consciousness (thức), the 3rd link. Consciousness looks at the world of forms and gives names to the forms, that is the 4th link (danh sắc; names and forms). This world of names and forms enters our body and mind through six entrances (lục nhập), that is the 5^th link. Six entrances generate contact with our body and mind; contact (xúc) is the 6^th link. Contact gives us sensations (thọ), the 7^th link. Sensations make us desire (ái), the 8^th link. Desire makes us grasp onto things (thủ), the 9^th link. Grasping gives us Posession (hữu), the 10^th link. Desire, grasping and possession are said to carry the karmic force of samsara (nghiệp lực của luân hồi), which will bring people back to a rebirth (reincarnation) at death, thus after Possession comes birth, the 11^th link. And of course, birth brings old age, illness and death, and all kinds of suffering, the 12th link.

The conventional explanation of Thập Nhị Nhân Duyên is usually connected to the concept of luân hồi (samsara) and tái sinh (rebirth). However, there is also a bio-psychological explanation that desire, grasping and possession make us constantly, in every second of the day, die and be reborn into the suffering of the mind.

Thus, ignorance is the ultimate cause of suffering. Ignorance starts the causal chain that ultimately results in suffering. If we eliminate ignorance, we subsequently eliminate rebirth, old age, death and suffering. (For in-depth study of Thập Nhị Nhân Duyên, please see Thập Nhị Nhân Duyên by Thích Thông Huệ at http://www.buddhismtoday.com/viet/phatphap/thapnhinhanduyen.htm, and Thập Nhị Nhân Duyên, translated by Phạm Kim Khánh at http://www.thuvienhoasen.org/ducphatvaphatphap-25.htm ).

Thập Nhị Nhân Duyên is said to be studied and practiced in Theravada Buddhism (phật giáo nguyên thủy). Such a practice is called tu duyên giác (training based on Law of Causation), and the person who achieves enlightenment through tu duyên giác is called Bích Chi Phật (pratyekabuddha) or Duyên Giác Phật (Enlightened through learning Law of Causation).

However, now Bát Nhã negates this major teaching of Thập Nhị Nhân Duyên: Vô vô minh, diệc vô vô minh tận. Nãi chí vô lão tử, diệc vô lão tử tận. No ignorance, also no elimination of ignorance. Through the 12 links, all the way to no old age and death, and no elimination of old age and death. Thus Thập Nhị Nhân Duyên is completely negated.

At this point, we should take a brief break, to address the most misunderstood point in Buddhism:

If there is vô ngã (non-self, no permanent self), then what is it that is reborn many times, living many lives after many deaths?

Samsara (luân hồi) and reincarnation (tái sinh) were taught in Hinduism before Buddhism appeared. In Hinduism, each person has an eternal soul (Atman). This Atman survives death and reincarnates in next life, according to his karma (nghiệp). Karma is the result of each person's actions and is the force that determines reincarnation. The cycle of birth-death-reincarnation is samsara (luân hồi). When the person attains spiritual purity, he achieves salvation and is not reincarnated anymore. Then his Atman resides with Brahman (the One, God) in eternity.

Buddhism talks about karma, samsara and rebirth; however, Buddhist rebirth is different from Hindu reincarnation in a very fundamental point: In Buddhism, vô ngã means there is no permanent self. There is no permanent soul that survives death. A person's self dissolves after death. All the elements that made up him also dissolve; however, there is one element that survives—the alaya vijnana (a lại da thức).

Vijnana (thức) is consciousness, the knowing ability of the mind. There are eight vijnanas, the first five are associated with the five sense organs, the last three are associated with the mind.

1. Nhãn thức (eye consciousness, cakshu vijnana)

2. Nhĩ thức (ear consciousness, shrotra vijnana)

3. Tỉ thức (nose consciousness, ghrana vijnana)

4. Thiệt thức (tongue consciousness, jihva vijnana)

5. Thân thức (body consciousness, kaya vijnana)

6. Ý thức (mental consciousness, mano vijnana—evaluate and process information from the first five vijnanas)

7. Mạt-na thức (afflicted consciousness, klesha vijnana—thinking about itself, thinking that there is a self)

8. A-lại-da thức (store consciousness, alaya vijnana—the leader of all consciousnesses, storing memories of all thoughts and actions)

The 8th vijnana, alaya vijnana (a-lại-da thức), is the only element of a being's self that survives death. It is called "store consciousness" because it stores karma of the self as well as karma of all previous selves (in previous lives). It determines how the next rebirth will be and carries the karmic seeds from one self (one life) to the next self (next life), and it accumulates karma as it goes through lives. But this "storage" is neutral; it doesn't do "thinking;" all the thinking is done by the first seven vijnanas. In other words, this alaya vijnana is not "me" or "my soul" or my "self." It is only an element of me (during in my life) and carries the karmic seeds of countless lives from the endless beginning, through my life, and countless more lives to come.

In simple language of the computer age, we can say alaya vijnna is just a "memory chip." After my death, the alaya vijnana carries "the memory of me" (and memory of countless lives before me) to the next life in a new self. This new self is not my self, although it does has "the memory of me" in it.

Upon enlightenment, alaya vijnana becomes pure and one with the Truth (Chân Như, Tathagatagarba, Phật, Buddha), which is Không. Alaya vijnana itself as a separate entity ceases to exist. No more rebirth.

This subject of rebirth and samsara is very confusing, because:

1. Most Buddhists of Asia believe in the reincarnation of a permanent soul. This is really a Hindu teaching and is against the Buddhist teaching of non-self (no permanent self, no permanent soul). However, the idea of a permanent soul is very simple and straight forward and fits human intuition well. It is also supported by some Buddhist sutras themselves, such as Kinh Vu Lan (Ullambana Sutra), in which Mục Kiền Liên (Mu-lien) found his mother's soul being punished in hell. (See Kinh Vu Lan at http://www.budsas.org/uni/u-kinh-bt-ngan/vulan.htm). The strong influence of this sutra is shown in the fact that Vu Lan festival (Ullambana day) is an annual observed day in the Buddhist Asia. Of course, Mu-lien's mother may symbolically stands for our own ego, our own self, which is the mother of our confusing mind, with its attachment to greed, anger and ignorance (tham, sân, si). But the point is, the vast majority of Asian Buddhists believe in the reincarnation of a soul.

2. Alaya Vijnana, and a rebirth without a permanent self, is a very complex teaching of a major school of Buddhism: Yogacara (Duy Thức Tông). Very few Buddhists master this subject.

3. Most western Buddhists don't believe in Samsara and karmic rebirth. They think the Karmic rebirth theory is unnecessary in the large structure of Buddhist teaching. (Please see "A Buddhist Ethic Without Karmic Rebirth?" by Winston L. King at http://www.quangduc.com/English/Ethics/20.buddhistkarma.html.

(For some easy reading on non-self and Buddhist rebirth, please see "Anatta or Soul-lessness" by Narada Mahthera at http://www.enotalone.com/article/4090.html, and "Is there an Eternal Soul?" at http://www.purifymind.com/EternalSoul.htm. For a quick reading on A lại da thức, please see definition of A lại da thức at http://thuvienhoasen.org/tudienphathoc-vietanh-thienphuc-A.htm. For Duy Thức Luận (Yogaraca), please see http://thuvienhoasen.org/index-phathoc-tamlyhocphatgiao.htm).

--
Tran Dinh Hoanh, Esq., LLB, JD
Washington DC